Cemevlerinin ibadethane olarak kabul edilmesi ve giderlerinin Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bütçesinden karşılanması

Dava sürecinde Erenler Eğitim ve Kültür Vakfı’nın “Aleviliğin ibadethane yeri olan  cemevlerinin ibadethane olarak kabul edilmesi ve giderlerinin Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bütçesinden karşılanması” istemiyle dava açıldı.

Açılan davada İstanbul 6. İdare Mahkemesi Erenler Eğitim ve Kültür Vakfı’nın talebini yerinde bularak Cemevlerinde ibadet yapıldığını belirterek elektrik giderlerinin Diyanet bütçesinden karşılanmasına karar verdi.

İstanbul 6. İdare Mahkemesi’nin  bu kararına Esenyurt Kaymakamlığı’ndan itiraz geldi. Kaymakamlık, “Aleviliğin İslam dini açısından bir zenginlik ve tasavvuf meselesi olduğu, farklı bir din olarak nitelendirilemeyeceği, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın cami ve mescit dışında bir yeri ibadethane olarak kabul etme yetkisinin bulunmadığı, elektrik giderlerinin karşılanamayacağını ileri sürülerek kararın bozulması istemiyle konuyu Danıştay’ya taşıdı.

DANIŞTAY AİHM’İ GÖSTERDİ

Dosyayı görüşen Danıştay 13. Dairesi, kaymakamlığın talebini reddederek, oy çokluğuyla yerel mahkeminin kararını onadı.

Danıştay, kararında AİHM içtihatlarına vurgu yaptı. İnsan hakları ve inanç özgürlüğü uyarısında bulunan Danıştay, kararında şu ifadelere yer verdi:

“1982 Anayasası, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile yüksek mahkeme kararları ve ilgili mevzuatın bir bütün olarak incelenmesinden: herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyası düşüncei felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu, herkesin düşünme, vicdan ve din hürriyetine sahip olduğu, bu hakkın, din veya kanaat değiştirme hürriyetini ve alenen veya hususi tarzda ibadet ve ayin veya öğretimini yapmak suretiyle Devlet organları ve idare makamlarının, bütün işlemlerinde, kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmesi gerektiğini, ayrımcılığın yasaklandığı, toplumun ibadetine açılmış ve ücretsiz girilen ibadethanelere ilişkin aydınlatma giderlerinin, Diyanet İşleri Başkanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanacağı sonucuna varıldığı, tesis edilen dava konusu 18.05.2015 tarih ve 2015/331 sayılı işlemde, hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş”

Kararda ayrıca, söz konusu Cemevi için ücretsiz ibadet verdiği ve kamuya açık yer olduğu ifadelerine verildi.

Danıştay kararında ibadethane yerleri ve giderleri konusunda Bakanlar Kurulu kararında bir bağlayıcılığı olmadığına dikkat çekerek yasaların önceliğine hükmetti.